کافئین و کاهش اثربخشی آنتی‌بیوتیک‌: یافته‌های یک مطالعه جدید

مقدمه

یک مطالعه جدید از محققان آلمانی نشان می‌دهد. کافئین موجود در قهوه و سایر منابع، می‌تواند اثربخشی برخی از آنتی‌بیوتیک‌ ها را در برابر باکتری‌های مضر کاهش دهد.

مصرف کافئین و کاهش اثربخشی آنتی‌بیوتیک‌

دانشمندان در دانشگاه‌های توبینگن و وورتسبورگ آلمان دریافتند. کافئین یک واکنش زنجیره‌ای پیچیده را در باکتری اشرشیا کلی (E. coli) فعال می‌کند. این امر باعث می‌شود این باکتری در برابر آنتی‌بیوتیک‌ هایی مانند سیپروفلوکساسین مقاومت کمتری داشته باشد. سیپروفلوکساسین یکی از داروهای رایج از دسته فلوروکینولون‌ها است که برای درمان عفونت‌های دستگاه ادراری، ذات‌الریه و بسیاری از عفونت‌های باکتریایی دیگر تجویز می‌شود.

این مطالعه در ماه ژوئیه در مجله علمی PLOS Biology منتشر شد. این تحقیق در ادامه مطالعات متعددی است که در سال‌های اخیر به بررسی ارتباط بین قهوه و داروها پرداخته‌اند تا پیامدهای واقعی آن‌ها را شناسایی کنند.

مکانیسم عمل کافئین بر باکتری

پروفسور آنا ریتا بروچادو از دانشگاه توبینگن در بیانیه‌ای درباره انتشار این تحقیق توضیح داد: «کافئین مجموعه‌ای از رویدادها را آغاز می‌کند که با فعال شدن تنظیم‌کننده ژن Rob شروع می‌شود. در نهایت به تغییر چندین پروتئین انتقال‌دهنده در باکتری اشرشیا کلی منجر می‌گردد. این تغییرات به نوبه خود، جذب آنتی‌بیوتیک‌ ها را کاهش می‌دهند.»

محققان این پدیده را یک «تداخل متضاد» بین کافئین و برخی آنتی‌بیوتیک‌ ها توصیف می‌کنند.

جزئیات تحقیق

این مطالعه نحوه تأثیرگذاری ۹۴ ماده مختلف (از جمله آنتی‌بیوتیک‌ ها، داروهای تجویزی و ترکیبات رایج غذایی) بر بیان ژن در باکتری اشرشیا کلی را بررسی کرد. تمرکز محققان بر روی پروتئین‌های انتقال‌دهنده بود که مانند «دروازه‌بان» عمل می‌کنند و ورود و خروج مواد به سلول‌های باکتری را کنترل می‌نمایند.

کریستف بینسفلد، دانشجوی دکترا و نویسنده اصلی این مقاله، اظهار داشت. «داده‌های ما نشان می‌دهد که چندین ماده می‌توانند به طور نامحسوس، اما سازمان‌یافته، بر تنظیم ژن در باکتری‌ها تأثیر بگذارند.»

این تحقیق به «مقاومت سطح پایین» می‌پردازد. یعنی تغییرات ظریفی که تحت تأثیر عوامل محیطی ایجاد می‌شوند و به ژن‌های مقاومت کلاسیک وابسته نیستند، اما همچنان حساسیت باکتری‌ها به آنتی‌بیوتیک را تغییر می‌دهند. به عنوان مثال، اگرچه خود کافئین یک آنتی‌بیوتیک نیست، اما طبق این مطالعه، ممکن است تنظیم‌کننده‌های باکتری را به گونه‌ای تحت تأثیر قرار دهد که ورود برخی آنتی‌بیوتیک‌ ها به سلول را دشوارتر کند.

این پژوهش نشان داد که حدود یک‌سوم از تمام ترکیبات آزمایش‌شده، تغییرات ناشناخته‌ای در فعالیت ژن باکتری ایجاد کردند. با این حال، این اثر در باکتری سالمونلا انتریکا (که گونه‌ای نزدیک به اشرشیا کلی است) مشاهده نشده است. این امر بر تفاوت واکنش‌ها در میان باکتری‌های مختلف تأکید دارد.

این تحقیق با حمایت مالی چندین مؤسسه آلمانی از جمله بنیاد تحقیقات آلمان و وزارت علوم و هنر ایالت باواریا انجام شده است. نویسندگان مقاله هیچ‌گونه تضاد منافعی را اعلام نکرده‌اند.

منبع: Dailycoffeenews