عطر بیژن: اسکار صنعت عطرسازی برای یک ایرانی

سال ۱۹۸۸ در جشن سالانه FiFi Awards که به اسکار صنعت عطرسازی معروف است. نام برنده‌ای در بخش عطر مردانه سال (پرستیژ) و همچنین در زمینه بهترین بسته‌بندی عطر زنانه اعلام شد. این اسم نه تنها برای خیلی از ما ایرانی‌ها آشنا بود، بلکه به محض شنیدن آن، حسی از سرخوشی و غرور درون ما برانگیخته می‌شد.

این شخص موفق شده بود رقبای سنتی این صنعت نظیر شنل (Chanel)، ریچی (Ricci)، دیویدوف (Davidoff) و دیگر برندهای مطرح را کنار بزند و دو جایزه مهم در یک شب را از آن خود کند.

بیژن: آقای خاص صنعت فشن ایران

در مورد شخصی حرف می‌زنیم که اگر رنگ زرد مخصوصش را ببینید، یا عکس‌های بوتیک مجلل مدیترانه‌ای‌اش را در مجله‌های معماری و فشن ورق بزنید. یا حتی نگاهتان به رولزرویس زردرنگش بیافتد. نه تنها اسمش به خاطرتان می‌آید، بلکه تصویر لبخند همیشگی این مرد جذاب در ذهنتان نقش می‌بندد.

بله، در مورد بیژن پاکزاد، صاحب بوتیک افسانه‌ای بیژن حد فاصل سال‌های ۱۹۷۳ تا ۲۰۱۱ حرف می‌زنیم. شخصی که به خاطر روحیه کنجکاو و خلاقش، توانست نام خودش را در دنیای فشن مردانه جاودانه نماید.

اما ما در اینجا نمی‌خواهیم از پوشاک مردانه یا رنگ زرد ویژه‌ی بیژن بگوییم. بلکه می‌خواهیم در مورد یکی از محصولات او که وجه عمومی‌تری دارد، صحبت کنیم. محصولی که برای بیژن علاوه بر کسب درآمد، اعتباری جهانی رقم زد و آن چیزی نبود جز: عطر مخصوص مردانه بیژن.

نقطه عطف: استراتژی ورود به دنیای عطر

داستان از سال ۱۹۸۱ شروع می‌شود. چند سالی از افتتاح بوتیک بیژن در منطقه بورلی هیلز می‌گذرد. بیژن پاکزاد روند کسب‌وکار خود را بر اساس ارائه پوشاک صرفاً به طبقه ثروتمند و با نفوذ جامعه بنا کرده بود. افرادی مثل جورج بوش پدر در حوزه سیاست یا آرنولد شوارتزنگر به عنوان یک سوپراستار تازه کار اما آینده‌دار.

در آن سال، مشاوران کسب و کار بیژن و شریک تجاری دیرینه‌اش، دارا محبوبی. از او می‌خواهند با طراحی محصولی جدید، دایره محصولات برند را متنوع‌تر کرده و ثروتمندان بیشتری را جذب بوتیک کند. محصولی که حکم سفیر و آیکون تبلیغاتی برند را بازی نماید.

همین تفکرات باعث شد بیژن پاکزاد، که سابقه تحصیل در رشته مهندسی شیمی را داشت. با استفاده از دانش پایه‌ای خود در ترکیبات، به فکر طراحی عطری بیافتد که نه تنها دل مردان صاحب نفوذ را تصاحب کند. بلکه اثرگذاری آن، افراد بیشتری را جذب این برند نماید.

پشتکار و وسواس بیژن پاکزاد در خلق عطر

بیژن پاکزاد برای رسیدن به عطر اختصاصی خودش، بیش از ۶ سال زمان صرف کرد. برای تولید این عطر استثنایی، او ۹۸ نوع رایحه و ماده اولیه را ترکیب و تست کرد تا به فرمولی که مدنظر داشت، دست پیدا کند.

نکته بسیار جالب در روند طراحی این عطر این بود: بیژن مطلقاً محدود به سلیقه خودش نبود! او با استخدام زنانی که به نظرش از سلیقه بویایی خوبی برخوردار بودند. درخواست می‌کرد تا هر نمونه تولیدشده را امتحان کنند و ببینند به عنوان یک زن، آیا جذب مردی می‌شوند که از این عطر استفاده کرده است یا خیر. این یعنی تضمین جذابیت!

این دیدگاه وسواس گونه صرفاً به تولید عطر محدود نبود. برای اینکه بیژن بتواند یک جام جذاب برای عطر خود مهیا کند، با یک کمپانی بلورسازی فرانسوی که ظروف دست‌ساز تولید می‌کرد، قرارداد بست. آن‌طور که خودش عنوان کرده، برای رسیدن به جام بلورین عطر مردانه، بیش از ۸۰۰ طرح و جام را ساخت و دور ریخت تا به آن بسته‌بندی نهایی برسد!

اوج موفقیت و جوایز جهانی

این آزمون و خطاهای هوشمندانه در تولید و خلاقیت و ممارست در بسته‌بندی، باعث شد که عطر مردانه بیژن در سال ۱۹۸۷ به بازار عرضه شود. این عطر علاوه بر کیفیت و خاص بودن نت‌هایش، از قیمتی نسبتاً مناسب در مقایسه با سایر اقلام برند بیژن برخوردار بود که همین موضوع موجب اقبال عمومی‌تر و جذب مشتریان جدید شد.

استقبال از عطر مردانه بیژن به حدی بالا بود که بیژن پاکزاد تصمیم گرفت برخلاف رویه قبلی خود (تأمین پوشاک لوکس فقط برای آقایان)، به طراحی و تولید عطر زنانه هم اقدام نماید. عطر زنانه نیز مورد توجه قرار گرفت و در نهایت، همان‌طور که گفتیم:

 * عطر مردانه بیژن، جایزه عطر سال مجمع عطرسازی جهانی را از آن خود کرد.

 * و بسته‌بندی عطر زنانه بیژن، جایزه بهترین بسته‌بندی سال را کسب نمود.

فروش این دو عطر باعث شد بیژن بیشتر به این حوزه علاقه‌مند شود و طی سالیان بعد، ۱۲ خط جدید از عطر را به مجموعه خود اضافه کند.

بیژن پاکزاد رویاپرداز دنیای واقعیت

شاید تا امروز همه ما بیژن را با بوتیک جذابش و یا چهره‌های سیاسی معروفی که از او خرید کرده‌اند می‌شناختیم. اما با این کنجکاوی مختصری که انجام دادیم، متوجه شدیم بیژن در صنعت عطرسازی هم، درست مانند صنعت فشن مردانه، سرآمد بوده و حرفی برای گفتن داشته است.

حضور افرادی مثل بیژن پاکزاد در تمامی حوزه‌های فرهنگی و هنری، قطعاً موجب اعتبار هر چه بیشتر نام ایران در سرتاسر جهان می‌شود.

یادش گرامی و هنرش جاودان.